Art nouveau uit het Rijksmuseum

Het Singermuseum brengt ceramiek, zilver,sieraden, glaswerk, textiel en grafiek van rond 1900 opnieuw tot leven. Deze tweede ‘Gouden Eeuw’ van de decoratieve kunsten in Nederland wordt in de tentoonstelling dit op spectaculaire wijze (althans volgens hun persbericht) in beeld gebracht. De objecten zijn afkomstig uit het Rijksmuseum; vandaar ook de titel van de tentoonstelling: Art nouveau uit het Rijksmuseum.

Al bijna 50 jaar verzamelt het Rijksmuseum decoratieve kunst uit de periode 1890-1920. Maar bij het Rijksmuseum zijn ze in een eindeloze verbouwing terechtgekomen. Dus deze topcollectie is geruime tijd al niet meer te zien. Een aantal objecten is zelfs nog nooit aan het publiek getoond.

Voor keramiekverzamelaars is deze tentoonstelling zeer interessant. Natuurlijk omdat er de nodige keramiek te zien is. Maar ook omdat het in zijn context getoond wordt. De ontwerpen van Colenbrander of Lion Cachet zijn niet uit de lucht komen vallen, maar passen heel duidelijk in hun tijd.

Van ‘Lelijke Tijd’ naar ‘Nieuwe Kunst’
Het 19de-eeuwse interieur hing aan elkaar van stijlherhalingen en ontbeerde daardoor een eigen gezicht. De economische hausse na 1875 bracht daar verandering in. Het zelfbewustzijn groeide en denieuwe tijd ging gepaard met een nieuwe kunst. Het kunstonderwijs werd hervormd want het vak van ‘industrieel ontwerper’ stond nog in de kinderschoenen. De Nederlandse decoratieve kunst beleefde gouden jaren en telde internationaal volop mee.

Jugendstil – Art Nouveau – Slaolie-stijl
De natuur was de belangrijkste inspiratiebron voor de vernieuwersin de kunsten. Motieven uit flora en fauna, gestileerde patronen en een afkeer van symmetrie zijn kenmerkend voor hun werk. Grote artistieke vernieuwing kwam van de ceramiekfabriek Rozenburg waarvoor Theodoor Colenbrander ontwierp. De schilder JanToorop gaf met zijn affiche voor Delftsche Slaolie de Nederlandse variant van Jugendstil/Art Nouveau haar eigen naam.

Amsterdamse School
Nederland kende ook een eigen variant van de internationale ‘Kunstnijverheidsbeweging’. De ontwerpers hiervan lieten zich inspireren door inheemse volkskunst en hadden een afkeer van industriële massaproductie. Het driemanschap Gerrit Dijsselhof,Theo Nieuwenhuis en Carel Lion Cachet werkte voor de afdeling interieurkunst van de Fa. Van Wisselingh & Co. terwijl Hendrik Berlage en Karel de Bazel met ’t Binnenhuis geassocieerd waren.Hun interieurontwerpen – strakke vormen met weinig decoratie -werden in kostbare materialen uitgevoerd en belandden in de huizen van de allerrijksten.

Tentoonstelling: Art nouveau uit het Rijksmuseum.
Periode: 30 januari - 9 mei 2010
Locatie: Singer museum, Oude Drift 1, 1251 BS Laren.

Foto's: Singer museum, Laren.