Te ontdekken: het keramiek atelier van Jan van der Vaart

Jan van der Vaart (1931-200) was één van de belangrijkste nederlandse keramisten van de 20e eeuw. Van de erfgenamen kreeg museum het Princessehof de complete inventaris van zijn atelier. En dit is nu tentoongesteld in het museum. Het is een primeur voor Nederland, want dit is het eerste keramiek atelier in een museale presentatie.

In het atelier is het productieproces van gegoten keramiek te zien. Dit gebeurt aan de hand van oorspronkelijke materialen en gereedschappen waarmee Van der Vaart heeft gewerkt. Het lijkt alsof het atelier in bedrijf is; alleen de werkzaamheden zijn even stilgelegd. Er valt veel te bekijken: modellen, halfproducten en gietmallen, draaischijf en kneedmachine, spuitcabine en oven. Het is opmerkelijk om te ontdekken hoeveel ingrediënten er nodig zijn om een mooie vaas te kunnen maken.

Wie denkt dat dit atelier zomaar neergezet is, heeft het bij het verkeerde eind. Er is een heus desigburo aan te pas gekomen. Het designburo Mattmo creëerde een interactief concept om het atelier opnieuw tot leven te laten komen.Ze noemen het zelfs een belevingsomgeving, zoals op hun site te lezen is:

Geïntegreerde media worden door de ruimte ingezet om het atelier van Jan van der Vaart tot een belevingsomgeving te maken. Terwijl de bezoeker een route aflegt door het atelier, worden sensoren getriggerd, waarmee op een subtiele wijze informatie wordt gegeven over de werkwijze van de keramist. Objecten worden als het ware tot leven geblazen.

Prachtig taalgebruik: ze blazen objecten tot leven!! Maar het is natuurlijk wel de moeite waarde. Jan van der Vaart was immers een zeer belangrijk nederlands keramist.

Van der Vaart was de grondlegger van een geometrisch abstracte richting binnen de naoorlogse keramiek. Zijn werk is heel herkenbaar vanwege het eigenzinnige karakter en de consequente uitwerking van zijn artistieke overtuigingen. Van der Vaart wilde bruikbare kwaliteitskeramiek maken voor een groot publiek. Zo ontstonden naast zijn unica de ‘multipels’, objecten die in beperkte oplage werden gemaakt. Hierdoor kregen zij de authenticiteit van unieke kunstwerken en bleven tegelijkertijd betaalbaar.

Een uitgegreide biografie van van der Vaart is te lezen op de site van de kunstbus. Werk van hem is onder andere te koop op de site van Capriolus, Thom Schaar en Artentique.